Müvekkil yıllardır paydaşı olduğu taşınmazı kullanamıyor, diğer paydaş tek başına oturuyor. Ecrimisil isteyeceksiniz ama beş yıllık kullanım bedelinin ne tuttuğunu keşif ve bilirkişi raporu gelmeden bilemezsiniz. Yıllardır bu durumda dilekçeye "belirsiz alacak davası" yazıp şimdilik bir tutar gösteriyor, rapordan sonra talebi artırıyordunuz. 31 Temmuz 2026'dan beri bu yol yok.
Ne değişti
16 Temmuz 2026'da kabul edilen 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. HMK'ya ilişkin hükümleri yayım tarihinde yürürlüğe girdi. Avukatın gündelik işini en çok etkileyen iki değişiklik şunlar:
- HMK 107 yürürlükten kaldırıldı. Belirsiz alacak davası artık kanunda yok.
- HMK 109'a dördüncü fıkra eklendi. Kısmi davada talep, bir kez ve tahkikat bitene kadar artırılabiliyor; artırılan kısım için de zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılıyor.
Yeni fıkranın metni aynen şöyle:
Kısacası belirsiz alacak davasının sağladığı iki imkân kısmi davaya taşındı: talebi ıslah hakkını harcamadan artırabilmek ve artırılan kısmı zamanaşımına karşı korumak. Kısmi dava açmak geri kalan alacaktan vazgeçmek anlamına da gelmiyor. Dava açılırken kalan kısımdan açıkça feragat edilmedikçe bu kural geçerli (HMK 109/3).
31 Temmuz 2026'dan önce açılan davalar
Görülmekte olan belirsiz alacak davalarınız için endişe etmeyin. 7589 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin onuncu fıkrasına göre yürürlükten kaldırılan 107. madde, kaldırılma tarihinden önce açılan davalara uygulanmaya devam ediyor. Bu davalarda artırmayı eskisi gibi HMK 107'ye göre yaparsınız. 109/4'e dayanmanız gerekmez.
Belirleyici olan dava tarihidir. 30 Temmuz 2026'da açılan dava belirsiz alacak davası olarak sürer. 3 Ağustos 2026'da açılan dava ise kısmi dava kurallarına tabidir.
Tarihli örnek: ecrimisil davası
Ecrimisil davalarında zamanaşımı beş yıldır ve dava tarihinden geriye doğru hesaplanır. Yargıtay bunu 25.05.1938 tarihli ve 29/10 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'na dayandırır. Aynı kararda Yargıtay, kısmi davada zamanaşımının yalnızca dava edilen miktar için kesildiğini, saklı tutulup sonradan ıslahla istenen kısım için işlemeye devam ettiğini de belirtir (Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 27.01.2014, E. 2013/15467, K. 2014/1091). Yeni 109/4 tam olarak bu sonucu değiştiriyor.
Varsayalım ki:
- Dava 10 Eylül 2026'da kısmi dava olarak, "şimdilik 50.000 TL" talebiyle açıldı.
- İstenen dönem, dava tarihinden geriye beş yıl: 10 Eylül 2021 – 10 Eylül 2026.
- Keşif ve bilirkişi raporu 15 Mart 2027'de geldi; beş yıllık ecrimisil 410.000 TL hesaplandı.
- Davalı, cevap dilekçesinde zamanaşımı savunmasında bulundu.
Yeni kurala göre: Talebi 109/4 ile 410.000 TL'ye artırırsınız. Artırılan 360.000 TL için zamanaşımı da 10 Eylül 2026'da kesilmiş sayılır. 10 Eylül 2021'den itibaren beş yılın tamamı korunur.
Eski kısmi dava ve ıslah düzeninde: Aynı artırma ıslahla yapılsaydı, artırılan 360.000 TL için zamanaşımı ıslah tarihine (15 Mart 2027) göre hesaplanırdı. 10 Eylül 2021 ile 15 Mart 2022 arasındaki yaklaşık altı aylık dönemin bedeli, davalının savunmasıyla düşerdi.
Fark altı aylık bedel kadar. Uzun süren davalarda bu fark yıllara çıkar.
Dilekçeye ne yazılır
Dava dilekçesinde dava türünü ve saklı tutulan hakkı açık yazın. Örnek talep cümlesi:
Bilirkişi raporundan sonra artırma dilekçesinde dayanağı belirtin:
Artırma dilekçesine "ıslah" başlığı koymayın. 109/4, ıslahtan ayrı bir imkândır. Başlık karışırsa karşı taraf ıslah hakkınızı kullandığınızı ileri sürebilir; tartışmayı baştan kapatın.
Sık yapılan hatalar ve bedeli
- Yeni davayı hâlâ "belirsiz alacak davası" diye açmak. Bu dava türünün kanunda dayanağı kalmadı. Dilekçeye HMK 109'a göre kısmi dava yazın ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutun.
- Artırma hakkını erken kullanmak. 109/4 yalnızca bir kez kullanılabilir. İlk rapora itiraz ettiyseniz ve ek rapor bekleniyorsa artırmayı ek rapordan sonraya bırakın. İkinci bir artırma ancak ıslahla yapılabilir. Islah da aynı davada bir kez kullanılabilir (HMK 176/2). Kanun, ıslahla artırılan kısım için 109/4'teki zamanaşımı korumasını öngörmüyor.
- Tahkikat bittikten sonra artırmak. 109/4 "tahkikatın sona ermesine kadar" diyor. Mahkeme tahkikatın bittiğini bildirdikten sonra (HMK 146) artırma yapılamaz. Kalan alacak için ayrı dava açabilirsiniz, ama o kısımda zamanaşımı işlemeye devam etmiştir.
- Eski davada 109/4'e dayanmak. 31 Temmuz 2026'dan önce açılan davada artırma HMK 107'ye göre yapılır. Dayanağı yanlış göstermek sonucu değiştirmeyebilir. Yine de davalının itirazına zemin hazırlar.
Davalı vekili için
Zamanaşımı savunmasını cevap dilekçesinde ileri sürün. Yargıtay'ın ecrimisil kararlarında esas aldığı da cevap süresi içinde ileri sürülen savunmadır. Yeni düzende "artırılan kısım zamanaşımına uğradı" savunması, 109/4 ile yapılan artırmaya karşı işlemez. Savunmayı dava tarihinden geriye beş yılı aşan dönem için kurun. Davacı ikinci bir artırmayı ıslahla yaparsa o kısım için zamanaşımı savunmasını ıslah dilekçesine cevabınızda ayrıca ileri sürün.
Sık sorulan sorular
Belirsiz alacak davası ne zaman kaldırıldı?
HMK 107, 7589 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı. Kanun 31 Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı ve HMK hükümleri aynı gün yürürlüğe girdi.
Görülmekte olan belirsiz alacak davalarına ne olacak?
7589 sayılı Kanun'un geçici 1/10. maddesine göre 31 Temmuz 2026'dan önce açılan davalarda HMK 107 uygulanmaya devam eder.
Kısmi davada talep kaç kez artırılabilir?
HMK 109/4'e göre iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmadan yalnızca bir kez, tahkikat sona erene kadar. Bundan sonraki artırma ancak ıslahla mümkündür; ıslah da aynı davada bir kez yapılabilir.
Artırılan kısım için zamanaşımı ne zaman kesilir?
HMK 109/4 ile yapılan artırmada zamanaşımı, artırılan kısım için de dava tarihinde kesilmiş sayılır.
Ecrimisilde zamanaşımı süresi nedir?
Yargıtay, 25.05.1938 tarihli ve 29/10 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'na dayanarak beş yıl uygular ve süreyi dava tarihinden geriye doğru hesaplar.
KelsenAI'de asistan kanun maddelerini ezberden yazmaz, her seferinde mevzuat.gov.tr'deki güncel metni getirir. HMK 107'yi sorduğunuzda yürürlükten kaldırıldığı bilgisi karşınıza çıkar. Taslaktaki karar künyeleri de karar bankasında tek tek aranır. Bulunamayan künye ya da tutmayan alıntı işaretlenir.